Thanh Hóa nỗ lực giảm nghèo bền vững theo Nghị quyết 30a 27-06-2014

Thanh Hóa nỗ lực giảm nghèo bền vững theo Nghị quyết 30a

Thanh Hóa là tỉnh có số lượng huyện nghèo lớn nhất cả nước theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ, gồm 7 huyện thuộc Chương trình có 109 xã, thị trấn, với 79 xã thuộc Chương trình 135 giai đoạn 2014-2015. Diện tích tự nhiên của 7 huyện là 593.048ha, chiếm 53% diện tích toàn tỉnh, có 192km đường biên giới với Lào gồm 16 xã và 55 bản giáp biên giới. Dân số cuối năm 2013 khoảng gần 100.400 hộ với 417.800 khẩu, trong đó có 77.400 hộ dân tộc thiểu số, chiếm 77,1%, chủ yếu là người dân tộc Thái, Mường, Mông, Khơ mú, Dao... Cuối năm 2013, số hộ nghèo 7 huyện là 30.470 hộ, chiếm 30,36%, số hộ cận nghèo là 18.639 hộ, chiếm 18,57%.

Các chính sách được triển khai hiệu quả

Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong 5 năm qua, 7 huyện nghèo trong tỉnh đã được ngân sách Trung ương bố trí trực tiếp trên 1.500 tỷ đồng để thực hiện các chính sách hỗ trợ đặc thù hỗ trợ Chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững, trong đó, vốn đầu tư phát triển: 1.113.926 triệu đồng; vốn sự nghiệp: 386.217 triệu đồng, ngoài ra tỉnh cũng đã bố trí gần 166 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để hỗ trợ triển khai. Cùng với đó, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước đã hỗ trợ cho 7 huyện xây nhà theo Quyết định 167, bao gồm các nội dung như: quỹ khuyến học, hỗ trợ quà vào các dịp Tết, hỗ trợ đầu tư nhiều hạng mục cơ sở hạ tầng y tế, đường, trường học với kinh phí hơn 224 tỷ đồng. Ngoài các chính sách đang thực hiện theo Nghị quyết 30a, trên địa bàn các huyện nghèo thực hiện lồng ghép các chương trình, dự án khác như: Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, Chương trình 135, Chương trình Nông thôn mới, các chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục... với tổng kinh phí thực hiện trên 1.118 tỷ đồng. Từ nguồn đầu tư phát triển, trong giai đoạn 2009-2013, đối với cơ sở hạ tầng tỉnh đã phân bổ nguồn vốn cho 96 công trình trên địa bàn với số kinh phí gần 114 tỷ đồng, gồm: 45 công trình giao thông, 5 cầu bê tông, 33 công trình thủy lợi, 5 công trình điện và 7 trung tâm dạy nghề, 01 trường học. Riêng Chương trình 135, từ năm 2009 đến nay, đã hỗ trợ 367.630 triệu đồng để đầu tư cho hơn 490 công trình hạ tầng, gồm 239 công trình đường giao thông, 139 công trình thủy lợi, 23 công trình nước sinh hoạt, 28 công trình điện, 40 công trình nhà văn hóa xã, thôn/bản, 2 chợ trung tâm xã, 16 công trình nhà lớp học và 3 trạm y tế xã. Đa số các công trình cơ sở hạ tầng được đầu tư đã phát huy hiệu quả, tạo tiền đề cho các địa phương phát triển kinh tế xã hội và giảm nghèo bền vững.

Cùng với đầu tư xây dựng các công trình thiết yếu, các hợp phần trong Nghị quyết 30a như: hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề, xuất khẩu lao động, làm nhà cho hộ nghèo... cũng kịp thời đến với người dân tại 7 huyện nghèo. Trong 5 năm, toàn tỉnh đã hỗ trợ trên 79 tỷ đồng cho 15.810 hộ nghèo được mua trâu, bò sinh sản để chăn nuôi và phát triển sản xuất; thực hiện quy hoạch kinh tế - xã hội và quy hoạch nông thôn mới gắn với sản xuất nông-lâm-ngư nghiệp, bố trí dân cư tại 102 xã với nguồn kinh phí gần 32 tỷ đồng; xây dựng các mô hình và tổ chức tập huấn kiến thức về trồng trọt và chăn nuôi cho các hộ dân; thực hiện việc đào tạo khuyến nông viên thôn bản để hướng dẫn bà con cách chuyển đổi giống cây trồng vật nuôi và đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất; Thực hiện các chính sách về xuất khẩu lao động theo Quyết định 71 của Thủ tướng Chính phủ (từ năm 2009 - 2013 đã đưa được 2.308 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài). Ngoài ra, tỉnh còn thực hiện các chính sách về đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo cấp xã, thôn, bản; Thực hiện trợ giúp pháp lý cho người nghèo; tuyên truyền phổ biến pháp luật cho cán bộ và người dân... Qua đó, góp phần thúc đẩy kinh tế của hàng nghìn hộ dân nghèo phát triển theo hướng bền vững.

Giảm nghèo nhanh nhưng chưa thực sự bền vững

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc thực hiện Nghị quyết 30a ở các huyện nghèo tỉnh Thanh Hóa cũng còn nhiều khó khăn: Công tác tuyên truyền, thông tin, quán triệt và nhận thức về Nghị quyết 30a chưa thống nhất, chưa sâu rộng ở các cấp nên việc tổ chức chỉ đạo thực hiện chưa thật sự quyết liệt, một số nơi còn lúng túng. Bản thân các hộ nghèo, hộ nghèo đồng bào dân tộc còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn hỗ trợ của Nhà nước; nhiều xã còn không muốn ra khỏi danh sách xã ĐBKK. Sự phối hợp, huy động và lồng ghép các chương trình, dự án và nguồn lực chưa hiệu quả.

Những hạn chế này đã dẫn tới tốc độ giảm nghèo nhanh nhưng chưa thực sự bền vững, tỷ lệ hộ nghèo, hộ đồng bào nghèo vẫn còn đang ở mức cao gấp 1,5 lần; nhiều hộ có nguy cơ tái nghèo; đời sống của đa số đồng bào dân tộc thiểu số tuy đã được nâng lên nhưng vẫn còn thấp so với mặt bằng chung của toàn tỉnh.

Hướng khắc phục trong thời gian tới

Theo đại diện lãnh đạo Sở, để nâng cao hiệu quả đầu tư, đặc biệt phát huy nội lực trong việc giảm nghèo bền vững, Thanh Hóa cần rà soát, điều chỉnh lại định hướng phát triển kinh tế - xã hội tại các huyện nghèo; đồng thời đánh giá, rà soát lại các chính sách, chương trình, dự án đang triển khai để có cơ sở đề xuất với Trung ương chỉnh sửa, bổ sung, hay dừng một số chính sách không còn phù hợp với điều kiện hiện hiện nay.

 

Trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo, điều hành, nâng cao hiệu quả công tác của các cấp ủy, chính quyền; đưa mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các địa phương. Cùng với đó là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhân rộng các mô hình giảm nghèo có hiệu quả nhằm chuyển biến hơn nữa nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc huyện nghèo, đặc biệt là chính sách hỗ trợ sản xuất và xuất khẩu lao động.

 

Ngoài ra, tỉnh đặc biệt chú trọng việc huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả tối đa mọi nguồn lực phục vụ cho công tác giảm nghèo với phương châm Nhà nước hỗ trợ, nhân dân thực hiện; tranh thủ nguồn vốn từ các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh, các nguồn vốn tài trợ quốc tế để hỗ trợ người nghèo. Gắn việc quản lý sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn lực cho giảm nghèo với hướng dẫn tập huấn kỹ thuật, kinh nghiệm làm ăn, khuyến nông, lâm, công tới hộ nghèo.

 

Hy vọng, với việc huy động đồng bộ các giải pháp, tỷ lệ hộ nghèo ở Thanh Hóa sẽ giảm nhanh và bền vững.