Tuyên Quang: Xóa đói, giảm nghèo bền vững - kinh nghiệm từ tỉnh miền núi 21-11-2013

Tuyên Quang là tỉnh miền núi, giao thông đi lại khó khăn, đất sản xuất nông nghiệp ít. Hiện toàn tỉnh còn 37 xã và 78 thôn, bản đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, những dự án, mô hình xóa đói, giảm nghèo mới, phù hợp với điều kiện của từng địa phương, nên đã và đang giúp đồng bào các dân tộc tỉnh Tuyên Quang- Thủ đô kháng chiến năm xưa thoát nghèo bền vững

Những dự án xóa đói, giảm nghèo bền vững

Nhằm giúp các hộ nông dân, đặc biệt là các hộ nghèo nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống từ trồng lúa, vụ lúa mùa năm 2012, tỉnh Tuyên Quang có 14.760 hộ nông dân (trong đó có 4.128 hộ nghèo) ở 3 huyện: Lâm Bình, Na Hang, Sơn Dương, được tổ chức Codespa (tổ chức phi chính phủ của Tây Ban Nha) hỗ trợ thực hiện Dự án “Giúp các hộ nông dân tăng thu nhập thông qua áp dụng phân viên nén dúi sâu trong thâm canh lúa”. Tham gia dự án, bà con được hướng dẫn dùng các viên phân đã được ép sẵn từ 2 loại phân đơn là đạm và kali với tỉ lệ thích hợp dúi xuống phía dưới bộ rễ của cây lúa mới cấy, tạo thành kho dự trữ thức ăn cho cây trong suốt quá trình sinh trưởng, hạn chế thấp nhất lượng phân bốc hơi và rửa trôi (rất phù hợp với điều kiện canh tác của tỉnh Tuyên Quang - một tỉnh miền núi, nơi đồng bào dân tộc trồng lúa trên địa hình độ dốc lớn, ruộng bậc thang liên tục có nước chảy qua, mưa lũ nhiều). Kết quả, dự án đã giúp tăng năng suất lúa hơn 15% so với diện tích lúa áp dụng cách bón phân truyền thống, đạt 65 tạ/ha, qua đó giúp hàng trăm hộ dân thoát nghèo, cải thiện đời sống.

Cũng như Dự án “Giúp các hộ nông dân tăng thu nhập thông qua áp dụng phân viên nén dúi sâu trong thâm canh lúa”, dự án “Vay bò trả bê” được Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang triển khai thực hiện từ năm 2001, tại 19 xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn ở 5 huyện: Yên Sơn, Sơn Dương, Hàm Yên, Chiêm Hóa, Na Hang, cũng đã giúp hơn 200 hộ dân thoát nghèo bền vững. “Vay bò trả bê” có nghĩa là những hộ nông dân nghèo và gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn được cho vay bò giống. Sau khi bò giống đẻ ra bê, hộ gia đình được vay bò giống có nghĩa vụ trả nợ bằng bê. Bà Nguyễn Thị Hiệp, thôn Trung Tâm, xã Minh Dân, huyện Hàm Yên - một hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ dự án, vui mừng cho biết: Năm 2010, gia đình tôi được vay 1 con bò, đến nay đã trả được 1 con bê cho Hội Nông dân. Vừa qua, con bò mẹ lại đẻ thêm 1 con bê nữa; ngoài ra bò còn giúp tạo việc làm cho mọi người trong gia đình bằng việc đi cày bừa thuê. Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang Trần Văn Chiến cho biết: Từ 444 con bò ban đầu, với tổng số vốn hơn 2,5 tỷ đồng, cho 444 hộ nông dân nghèo và gia đình chính sách vay; đến nay số bò này đã đẻ ra 1.300 con bê. Hội Nông dân tỉnh đã thu lại 492 con bê và tiếp tục cho 492 hộ khác vay. Cũng theo ông Chiến, Dự án “Vay bò trả bê” là một dự án có ý nghĩa thiết thực với các hộ nghèo. Con bò được vay không chỉ giúp bà con có “nguồn vốn” ban đầu, mà còn giúp bà con có thêm sức kéo, phân bón trong sản xuất nông nghiệp của gia đình.

Ngoài những dự án trên, Tuyên Quang còn nhiều mô hình xóa đói, giảm nghèo khác đang thực hiện hiệu quả như: Trồng rừng bằng chè Shan tuyết tại huyện Na Hang; phát triển đàn trâu chất lượng cao tại huyện Chiêm Hóa; phát triển vùng cam sạch tại huyện Hàm Yên; nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ thủy điện Tuyên Quang… Các dự án, mô hình xóa đói giảm nghèo trên đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh từ 29% xuống còn 24% trong năm 2012

"Trao cần câu" cho người nghèo

Để tiếp tục giúp các hộ dân thoát nghèo bền vững, Tuyên Quang đã ban hành chương trình giảm nghèo giai đoạn 2012-2015. Theo đó, với chủ trương "trao cần câu" cho người nghèo, từ nay đến năm 2015, tỉnh triển khai thực hiện hỗ trợ sản xuất cho hộ nghèo; trong đó ưu tiên hộ nghèo có phụ nữ, người tàn tật, người dân tộc thiểu số, hộ di dân tái định cư, hộ gia đình chính sách. Tỉnh cũng sẽ triển khai hỗ trợ về vốn, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp đối với các hộ thiếu đất; giúp các hộ nghèo, hộ cận nghèo được vay vốn với lãi suất ưu đãi; tổng kết và nhân rộng các mô hình giảm nghèo hiệu quả; tổ chức tập huấn kỹ thuật khuyến nông, hướng dẫn cách làm ăn cho các hộ dân, đặc biệt là các hộ nghèo. Tỉnh chỉ đạo các tổ chức đoàn thể, cán bộ tín dụng, cán bộ khuyến nông... hướng dẫn hộ nghèo lập dự án, tổ chức thực hiện dự án sản xuất, kinh doanh và giám sát các hộ nghèo trong việc sử dụng vốn vay; xây dựng các mô hình trình diễn áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi; hướng dẫn hộ nghèo biện pháp phòng dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi; tạo điều kiện cho người nghèo được học nghề để đi xuất khẩu lao động; lập kế hoạch hỗ trợ đầu tư mới và sửa chữa, nâng cấp các công trình thiết yếu, trong đó ưu tiên các công trình thủy lợi, giao thông nông thôn, chợ, phục vụ sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cho các xã nghèo...

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ thực hiện nghiêm công tác giám sát, kiểm tra thực hiện chương trình giảm nghèo, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn và chấn chỉnh các sai sót của cơ sở, giúp Ban Chỉ đạo các cấp chỉ đạo kịp thời.

Bà Vũ Thị Bích Việt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết: Để chủ động phòng chống thiên tai, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho người dân, đặc biệt là các hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh Tuyên Quang còn quyết định từ nay đến năm 2015, sẽ đầu tư trên 150 tỷ đồng để di chuyển 409 hộ đang sống ở vùng lũ ống, lũ quét, vùng có nguy cơ sạt lở cao đến nơi ở mới an toàn. Đồng thời, tỉnh tiếp tục triển khai công tác quy hoạch, quản lý sử dụng đất ở nông thôn tại các vùng dân tộc ít người; tổ chức khai hoang phục hóa tạo quỹ đất sản xuất, đất ở cho các hộ nghèo; tiếp tục thực hiện việc giao rừng gắn với giao đất lâm nghiệp thuộc Chương trình 327 và dự án 661 để quy hoạch lại là rừng sản xuất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân. Tỉnh phấn đấu hết năm 2013, giảm tỷ lệ nghèo xuống còn 18,93% và đến năm 2015, giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn dưới 10%.

Theo: Trang Xúc tiến thương mại - Bộ NN&PTNT