Đổi thay vùng quê nghèo Quảng Nam 29-08-2014

Đổi thay vùng quê nghèo Quảng Nam

Huyện miền núi Nam Trà My là nơi nổi tiếng với cây sâm quý Ngọc Linh. Hiện có 28.000 người với 6.238 hộ thuộc 10 đơn vị hành chính xã, với 43 thôn. Trước đây, đời sống người dân rất khó khăn, tỉ lệ hộ nghèo còn cao. Nhờ có sự lãnh đạo tập trung của Đảng bộ và sự đồng thuận của nhân dân nên giờ đây Nam Trà My đang dần tạo nên niềm tin với hướng đi của mình.

Từ trồng xen canh
 
Nam Trà My có tổng diện tích đất sản xuất nương rẫy khoảng 5.147ha, là vùng có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển trồng trọt. Thế nhưng trước đây, đất nương rẫy được người dân địa phương chủ yếu sản xuất theo lối độc canh, chưa biết phương thức xen canh cây trồng; chăn nuôi, phát triển rừng cũng còn đơn lẻ nên thu nhập rất thấp, dẫn đến thiếu đói giáp hạt diễn ra triền miên. Ngoài ra, người dân còn có tập tục làm một vụ rẫy sau đó bỏ đến 3 năm mới quay lại làm, vì thế nhiều diện tích đất rẫy bị bỏ hoang lãng phí, đất rừng lại bị lấn chiếm, tàn phá. Thấy rõ điều này và nhận định cần phải thay đổi phương thức sản xuất cho người dân, những năm gần đây dưới sự hỗ trợ tích cực của chính quyền và ngành chức năng, người dân huyện Nam Trà My tổ chức trồng xen canh các loại cây màu với lúa rẫy để tận dụng đất đai, thời vụ phát triển kinh tế. Để làm được điều này, huyện đã tiến hành tổ chức sản xuất các mô hình xen canh cây trồng trên đất rẫy đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, nông dân rất phấn khởi và nhiều hộ đã áp dụng. Anh Hồ Văn Học ở xã Trà Mai cho biết: "Mình có 4ha đất rẫy, áp dụng phương thức trồng xen canh cây đậu đỏ, đậu xanh với lúa rẫy mỗi năm thu hoạch được gần 5 tạ đậu, có thêm khoảng thu nhập hơn 20 triệu đồng, gia đình mình thoát nghèo rồi, không sợ lo cái đói giáp hạt nữa!”
 
Với cách làm trên nhiều người cho rằng, trồng các cây hoa màu xen canh với cây lúa tiết kiệm được đất đai, công chăm bón, làm cỏ, tận dụng được thời gian sản xuất. Vì thế, trên những rẫy lúa của người dân Nam Trà My luôn có sự hiện diện của nhiều loài hoa màu xanh tốt. Theo ông Hồ Văn Xung - Chủ tịch Hội Nông dân huyện Nam Trà My: "Sự thay đổi tập quán canh tác lạc hậu của người dân đã giúp cho việc sản xuất nương rẫy đem lại hiệu quả cao. Nếu có đầu ra ổn định chắc chắn người dân mở rộng diện tích xen canh. Kinh tế ổn định sẽ không còn tình trạng người dân chặt phá rừng lấy đất sản xuất hoặc bỏ rẫy. Đặc biệt là số hộ nghèo sẽ giảm xuống nhanh chóng”.
 
 
Cây sâm Ngọc Linh
 
Đến thế mạnh 3 cây, 3 con và giao khoán rừng
 
Kinh tế của người dân Nam Trà My dần hình thành thế phát triển bền vững về phát triển chăn nuôi và kinh tế vườn, trong đó chú trọng đến phát triển 6 loại cây trồng là cây chuối, sâm, keo và 3 con là bò, heo, dê. Địa phương gọi tắt là 3 cây, 3 con. Đáng chú ý, các hộ trồng sâm tư nhân nhờ làm tốt khâu bảo vệ nên các vườn sâm lên xanh tốt, cho hiệu quả khá cao. Còn đối với cây keo, đây là một loại cây nguyên liệu đang có giá cao, đầu ra ổn định và thời gian trồng đến khai thác cũng chỉ 5 năm. Tương tự, cây sâm Ngọc Linh - một loại dược liệu quý sẽ cho hiệu quả kinh tế cao. Bởi, một cây sâm giống mua 25.000 đồng, sau khi trồng, chăm sóc 5 năm có thể bán được gần một triệu đồng. Còn cây chuối thì quá dễ trồng, ít cần chăm bón, sớm cho trái, có giá cao. Nếu người dân trồng với số lượng nhiều thì sẽ có thêm nguồn thu nhập khá.
 
Theo ông Hồ Quang Bửu – Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My: "Đối với cây chuối, nguồn giống có sẵn trong dân rất nhiều. Chuối dễ trồng, công chăm sóc ít, cho trái quanh năm, đầu ra tương đối ổn định. Đây cũng là một trong những hướng đi mới để địa phương xóa đói giảm nghèo”. 
 
Huyện cũng nhận định, chăn nuôi là một hướng đi thoát nghèo. Bởi Nam Trà My có điều kiện khí hậu mát mẻ, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào. Như nuôi dê chẳng hạn, vật nuôi này thích ứng với khí hậu nơi đây, ít bị dịch bệnh và phát triển khá nhanh. Một con dê đưa vào nuôi khoảng 1 năm được hơn 10 ký hơi với giá bán tại chỗ hơn 1,2 triệu đồng. Nuôi heo thì tận dụng các thức ăn trong vùng, bò cũng vậy, ít tốn công chăm sóc, sống ở vùng dồi dào thức ăn, bò phát triển rất nhanh.
 
Thời gian qua, Nam Trà My đã chú trọng giao rừng cho người dân, cộng đồng làng quản lý, bảo vệ và hưởng lợi. Đây cũng là cách bảo vệ rừng hiệu quả đồng thời giúp người dân có thu nhập khá. Theo đó, huyện đã xây dựng được 43 tổ, đội quần chúng bảo vệ rừng với gần 300 người tham gia. Cùng với đó, đã giao cho 647 hộ nhận khoán bảo vệ với 12.184ha rừng tự nhiên; giao khoán 6.184ha rừng cho các hộ dân khoanh nuôi, bảo vệ; giao khoán 14.573ha rừng đặc dụng cho 37 nhóm hộ quản lý bảo vệ. Ông Nguyễn Văn Trị - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Nam Trà My khẳng định: "Việc tổ chức giao rừng cho cộng đồng dân cư và thành lập các nhóm tổ bảo vệ rừng trong nhân dân đã tạo được bước đột phá trong công tác quản lý, bảo vệ rừng”. 
 
Để Nam Trà My phát triển theo hướng bền vững, Nhà nước cũng đã dành cho huyện những đầu tư xứng tầm. Như từ nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương, tỉnh, huyện xây dựng được 93km đường nhựa, 30km đường đất, 10km đường bê tông. Nhờ đó, đến nay 9/10 xã đã có đường tới trung tâm, 32/42 thôn có đường giao thông. Huyện cũng đầu tư mới 74 công trình nước sinh hoạt, 63 công trình thủy lợi nhỏ và bê tông, 22km kênh mương nội đồng phục vụ cho công tác tưới tiêu. Mạng lưới trường học, trụ sở y tế từ huyện đến xã được đầu tư đồng bộ... Mới đây, huyện đã hỗ trợ hàng chục nghìn cây sâm Ngọc Linh cho nhân dân trồng. UBND tỉnh cũng đã tạo ra nhiều cơ chế khuyến khích để bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh. Trong đó, có việc tỉnh hỗ trợ 80% giá mua cây sâm giống  hỗ trợ đến 500 cây/hộ/năm. Tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để mua sắm trang thiết bị quản lý và bảo vệ vườn sâm. 
 
Tại buổi làm việc với huyện Nam Trà My, ông Lê Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo, nhiệm vụ trước mắt và lâu dài là phải tìm mọi biện pháp để giúp người dân xóa đói giảm nghèo. "Trong đó cần chú trọng đến việc nâng cao dân trí, giác ngộ ý thức thoát nghèo, đồng thời nên thực hiện thí điểm những mô hình giảm nghèo cụ thể để nhân ra diện rộng”, ông Thanh nói.

Nguồn: Đại đoàn kết