Xóa nghèo ở “tam giác nghèo” 15-09-2014

Xóa nghèo ở “tam giác nghèo”
Chè đang được coi là cây công nghiệp chủ lực của huyện Tân Sơn

Trong tỉnh miền núi bán sơn địa của Phú Thọ, lâu nay khi nhắc đến 3 huyện cận kề là Thanh Sơn, Yên Lập, Tân Sơn thì cái câu "tam giác nghèo” luôn hiện hữu trong suy nghĩ mọi người. Trong "tam giác nghèo” này thì Tân Sơn được coi là huyện nghèo nhất, vì huyện này mới được thành lập vào năm 2007. Nhưng có một điều cảm như hết sức diệu kì là sau 7 năm, hiện Tân Sơn lại đang gây chú ý bằng sự thoát nghèo được đánh giá là cao nhất.

"Việc to không bỏ, việc nhỏ không sót”
 
Cơn mưa rừng ồ ạt ở miền "gối đỡ” giữa Trung du và vùng núi Tây Bắc nhanh chóng đến rồi đi. Mưa tạnh, nắng cũng bắt đầu "rót mật” xuống các sườn đồi và thung khe. Nguyễn Trung Kiên (sinh 1975), một trong những Chủ tịch huyện trẻ nhất của tỉnh đăm chiêu nhớ lại một thời nghèo khó của vùng đất này. Anh cho biết, huyện được thành lập trên cơ sở "gom” 17 xã nghèo của huyện nghèo Thanh Sơn thời trước. 17 xã của huyện này cũng nổi danh bởi cái nghèo, 17 xã này được "cắt”, "gom” và dựng lên huyện mới có tên Tân Sơn nên chẳng cần nói người ta cũng dễ dàng "đọc vị” ra sự nghèo khó nơi đây.
 
Ngày chia huyện, hình dung được những thử thách nơi đây nên tỉnh đã ưu ái tăng cường lên đây một lực lượng cán bộ có kinh nghiệm và có bản lĩnh nhất. Ngày thành lập huyện, cơ sở vật chất chẳng có gì. Toàn bộ Ủy ban và Huyện ủy cũng như các cơ quan ban ngành "nhồi nhét” vào một trường cấp 2 duy nhất có trên địa bàn. Không có điều kiện kén chọn, cán bộ đành "3 cùng” với dân, hy vọng một ngày mới sẽ đến với Tân Sơn.
 
Những cán bộ tiền thân ngày mới dựng huyện ấy cũng như Nguyễn Kiên Trung đã đau đáu với cái nghèo nơi đây. Nhiều khi thấy nản, muốn bỏ cuộc nhưng rốt cục do công việc được giao nên các anh đã phải bàn bạc phương kế để thoát nghèo cho vùng đất này. Với 7 anh em dân tộc, thành phần dân tộc chiếm tới 83% nên điều để Tân Sơn có động lực đi lên và cần nhất, đó là sự đồng thuận. Đồng thuận để phát triển, tiêu chí này đã được triển khai đến tất cả các cán bộ từ huyện đến tận các thôn bản. Khi sự đồng thuận đã có, như câu nói của các cụ nghĩa là "tư tưởng đã thông” thì cái khó tiếp theo đó là tìm ra phương kế để thoát nghèo.
 
Vì nằm ở miền đất kẹt, núi đồi nhiều hơn là ruộng đồng nên tìm kế gì để bứt phá cho Tân Sơn đây? Lại bàn bạc, lại chong đèn suy tính, cuối cùng phương án đa dạng hóa cũng được đưa ra. Căn cứ với những điều kiện tự nhiên hiện có của mình, Tân Sơn đã chủ động tận dụng, không bỏ bất cứ một hình thức kinh tế nào để tạo đà cho huyện, cho dân.
 
Ruộng, rẫy và vùng chuyên canh hoa mầu dù to hay nhỏ trong huyện cũng được tận dụng. Nước được đưa về cùng với đó là việc triển khai áp dụng các biện pháp khoa học, kĩ thuật. Những vùng đất không chủ động được nước, cán bộ quyết tâm tác động, hướng dẫn người dân để chuyển sang trồng các loại hoa mầu khác có giá trị cao hơn. Bằng sự tận dụng và chuyển đổi này, cái ăn đã cơ bản được người dân của huyện nghèo Tân Sơn một thời thiếu đói nay đã chủ động được.
 
Khi cái ăn đã tạm ổn, để có thu nhập các cây công nghiệp có thế mạnh một thời như chè, sơn bắt đầu được cán bộ định hướng cho dân trồng. Bằng việc hồi sinh lại các vùng chè, vùng sơn cũ, Tân Sơn đã mở rộng các diện tích chè, sơn mới; đưa các giống chè, giống sơn có chất lượng hơn vào gieo trồng. 
 
Thời gian thấm thoắt trôi, từ những diện tích và sản lượng manh mún, hiện Tân Sơn đã có trong tay gần 3.000ha chè hàng hóa, chè chất lượng cao. Cùng với cây chè, cây sơn ta ở đây cũng bắt đầu "leo đồi” và đem lại lợi nhuận cho dân, cho huyện. Hiện Tân Sơn đã có 127ha sơn và sơn thương phẩm đã cho nguồn thu 26 tấn ổn định, đem lại cho huyện mỗi năm hàng chục tỷ đồng lợi nhuận.
 
Cùng với chè, sơn, gần đây thấy nguồn thu từ cây chuối phấn vàng có giá trị, căn cứ với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp Tân Sơn đã nhân giống trồng vào đồi, vào bãi. Bằng diện tích đã trồng trong thời gian tới cây chuối phấn vàng sẽ hứa hẹn đem lại thêm những nguồn thu cho đất Tân Sơn. Với phương châm "việc to không bỏ, việc nhỏ không sót” này mà chỉ sau 7 năm thành lập, hiện nay Tân Sơn được tỉnh Phú Thọ đánh giá là huyện có tỷ lệ hộ nghèo giảm cao nhất toàn tỉnh, với mức 3,99%.
 
Từ những diện tích và sản lượng manh mún, hiện nay Tân Sơn đã có trong tay gần 3.000ha chè hàng hóa, chè chất lượng cao. Cùng với cây chè, cây sơn ta ở đây cũng bắt đầu "leo đồi” và đem lại lợi nhuận cho dân, cho huyện. Hiện Tân Sơn đã có 127 ha sơn và sơn thương phẩm ở đây đã cho nguồn thu 26 tấn ổn định, đem lại cho huyện mỗi năm hàng chục tỷ đồng lợi nhuận. Hiện Tân Sơn được tỉnh Phú Thọ đánh giá là huyện giảm tỷ lệ hộ nghèo cao nhất toàn tỉnh, với mức 3,99%.
 
Bừng thức đất nghèo
 
Từ một huyện nghèo một thời đói kém, cái ăn, cái mặc là nỗi lo thường trực nên Tân Sơn đã chìm trong một nền kinh tế tự cung, tự cấp. Nhưng bằng việc đi lên của mình, hiện nay đất và người Tân Sơn đang trở thành nơi tìm đến của những hình thức thương mại, những nhà doanh nghiệp. Từ một nơi gần như trắng về công nghiệp và thương mại thì hiện nay Tân Sơn đã có tới 1.650 cơ sở kinh doanh thương mại. Cùng với sự khởi sắc này, đã có 12 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, thủ công nghiệp tìm về đây đặt trụ sở, công xưởng để khai thác thế mạnh của đất Tân Sơn.
 
Cái ăn, cái mặc, cái nghèo với những nỗi ám ảnh ngày thành lập huyện dường như đã vượt qua, cùng với đó là sự khát khao kiếm tìm con chữ của con em các dân tộc trong huyện. Các thầy cô giáo đã vượt dốc, vượt đèo vào tận những miền hẻo lánh như Đèo Mương, Kim Thượng, Bến Thân. Những lớp học ngày nào kẽo kẹt mở cửa đón trò nay đã tưng bừng sức học bởi sự tìm đến của cánh trò người Mường, người Dao, người Mông. Bằng sự phấn đấu đưa trẻ đến trường và khuyến khích học tập này, từ một vùng đất một thời được mệnh danh là "bói không ra” cử nhân, hiện nay Tân Sơn đã có 165 em học sinh tham gia thi và được xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.
 
Bên cạnh việc đầu tư, chuyển đổi và lựa chọn phương án thoát nghèo thì Tân Sơn cũng đang hấp dẫn người nhiều nơi tìm đến với phong trào xây dựng nông thôn mới ở đây. Tuy là huyện miền núi, các tiêu chí về nông thôn mới với Tân Sơn sẽ là một khó khăn. Nhưng trước chủ trương lớn này, Tân Sơn cũng đã vận động và huy động các tổ chức vào cuộc. Hiện nay, Tân Sơn đã có 2 xã dẫn đầu, trong đó Minh Đài đạt 11 tiêu chí và Xuân Đài đạt 13 tiêu chí.
 

Trên con đường bê tông nội đồng dẫn ra cánh đồng đang ươm vàng những hạt thóc, hứa hẹn một mùa ấm no nữa lại về với Tân Sơn, vị Chủ tịch trẻ huyện nghèo 30a Nguyễn Trung Kiên vui vẻ cho biết: Xóa đói giảm nghèo nơi đây đang ngày một khả quan, bởi Tân Sơn có sự đồng thuận giữa dân và cán bộ, giữa các dân tộc anh em với nhau. Vừa qua, với hình thức Nhà nước và nhân dân cùng làm, chỉ trong một thời gian ngắn huy động 16/17 xã đã xây dựng được gần 14km đường bê tông giao thông nông thôn. Cùng với hanh thông của đường sá này, hàng hóa của bà con sẽ được thuận tiện trong việc chuyên chở và thông thương.

Nguồn: Đại đoàn kết